Afleveringen We zijn er Bijna!: Griekenland

We zijn er Bijna! maakt dit seizoen een rondtocht over het Griekse vasteland en het schiereiland Peloponnesos. Tweeënveertig kampeerders trekken zes weken lang met caravan of camper van camping naar camping. Marlijn Weerdenburg reist mee met de tocht die begint in Kroatië en via Servië en Noord-Macedonië naar het land van de goden gaat.

Aflevering 1 - dinsdag 28 juli om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
Voordat de kampeergroep op de plaats van bestemming is, moet er nog een flinke afstand worden afgelegd. Vanaf de begincamping in de buurt van de Kroatische hoofdstad Zagreb tot aan het strand bij Thessaloniki, is het nog twaalfhonderd kilometer. Reisbegeleiders Martin en Joke zorgen ervoor dat alle tweeënveertig deelnemers de Griekse kust zonder kleerscheuren bereiken.

We maken kennis met Wiel en Nina. Wiel begon in de jaren 70 als verpleegkundige en eindigde zijn carrière als bestuurder van een instelling in de ouderenzorg met vijfendertighonderd personeelsleden. Vorig jaar ging hij met pensioen. Wiel: “Het voelt goed om nu alleen verantwoordelijk te zijn voor het oprollen van de campingmat.” Toch is stilzitten niet zijn aard en werkt hij nu parttime, als ze niet met de caravan op pad zijn, als koerier van bijzondere pakketjes van bijvoorbeeld medische aard. “Dat zijn vaak lange ritten. Met Kerstmis moest ik iets naar een plaats net onder de Noordpoolcirkel brengen. Drieduizend kilometer heen, drieduizend terug”, aldus Wiel. Met ‘Driving Home For Christmas’ op de radio was Wiel net op tijd thuis voor het kerstdiner. Voor de rit van de camping in Kroatië naar Servië draait hij zijn hand dus niet om.

Marlijn Weerdenburg reist met de groep mee. De landen Servië en Noord-Macedonië die doorkruist worden voordat Griekenland wordt bereikt, zijn net als voor de meeste deelnemers, ook voor haar onbekend: “Ik vind het fantastisch om niet alleen tweeënveertig reisgenoten te leren kennen, maar ook nog eens onbekende delen van Europa te ontdekken.” Eén zo'n onbekende parel is het park  Zasavica, in het noordwesten van Servië. Tijdens een boottocht over de Zasavica-rivier verkent de groep dit beschermde natuurgebied. “Een prachtig moerasgebied met kikkers, vogels, vissen en heel veel ezels die volgens de plaatselijke gids heilzame melk leveren”, aldus Marlijn.

De meeste deelnemers zijn echtparen die het pensioenleven samen leuk maken. Zoals Geert en Rina. Ze leerden elkaar kennen toen zij zestien was en hij negentien. Ruim een halve eeuw later zijn ze nog steeds onafscheidelijk. ’s Avonds op de camping scrollen ze aan de hand van foto’s op de mobiele telefoon door hun leven. Voor Marlijn hebben ze een wijze raad: “Zoals bij iedereen zijn er ook minder leuke tijden, maar het hoeft niet à la minuut opgelost te worden. Geef de dingen de tijd.”

Aflevering 2 - dinsdag 4 augustus om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
Op de camping bij Thessaloniki zijn reisbegeleiders Joke en Martin vroeg uit de veren. Het is Moederdag en nog voor het ontbijt delen ze chocolaatjes uit aan alle moeders in de groep. Zelf worden ze ook verrast. Hun zoon en dochter hebben een fotocollage gemaakt met de tekst: “Lieve mama, we houden van je.” De campingbaas komt het hoogstpersoonlijk brengen. Licht geëmotioneerd vertelt Joke hoe fijn het is dat het thuisfront meeleeft: “Dit ontroert me. Echt. Ik weet wel dat de kinderen aan me denken, maar dit is echt zo gaaf.”

De kampeergroep reist verder zuidwaarts over het Griekse vasteland. Ook hier zetten de deelnemers de caravans en campers weer waterpas op een camping aan het strand. De zee is nog koud in het voorjaar maar boven het water zijn de temperaturen al zomers. Op het strand vertelt Lidya over haar jeugd in Den Helder en haar vader die zeeman op de grote vaart was. Toen zij zes jaar was, scheiden haar ouders en heeft ze haar vader nooit meer gezien. Het was geen geheim dat hij een ander gezin stichtte in Uruguay en ze een halfbroer had. Tien jaar geleden besloot ze deze halfbroer op te zoeken. Lidya: “Het is zo raar dat je iemand voor het eerst ziet, maar hem meteen in je armen sluit. Het voelt zo vertrouwd, echt vanaf de eerste minuut. Ik ben heel blij met hem.”

Reisbegeleiders Martine en Joke organiseren met regelmaat een happy hour op de camping. Bij een alcoholvrij biertje vertelt Dick aan Marlijn ook over zijn jeugd. Op zijn vijftiende begon hij als metselaar in de bouw. Bij het zogenaamde pannenbier, als de pannen op het dak lagen, kregen de bouwvakkers bier, werd hij ontgroend wat bierdrinken betreft. Dick: “Ik had nog nooit bier gedronken. Ze hielden mijn hoofd vast en goten het zo naar binnen. Ik was een jochie van vijftien. Stomdronken kwam ik thuis. In deze tijd zou dat ondenkbaar zijn!”

De camping ligt aan de westkust van het schiereiland Pilion, een bergachtig, ruig en groen stuk Griekenland. Met een bus maakt de groep een tour langs de mooiste bezienswaardigheden. In het dorpje Tsagarada is de grootste attractie een plataan van meer dan duizend jaar oud. De bladerkroon van de boom overschaduwt het gehele dorpsplein en heeft een omtrek van bijna vijftien meter. Alle vrouwen van de groep zijn nodig om met uitgestrekte armen de gehele boom te omarmen. De tour leidt ook naar het bergdorp Makrinitsa, waar je in de winter de ski’s kunt onderbinden. De lokale bevolking trakteert de groep op het zonovergoten plein op Griekse lekkernijen en ouzo en er wordt een voorzichtige poging gewaagd de Sirtaki te dansen.

Aflevering 3 - dinsdag 11 augustus om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
De kampeergroep is neergestreken vlakbij de stad Delphi. Het uitzicht op de terrassencamping is fenomenaal, met een groene zee aan olijfbomen en daarachter het blauwe water van de Golf van Korinthe. Reisbegeleiders Martin en Joke zijn in de wintermaanden thuis al bezig met het maken van quizvragen en op deze camping wordt de eerste pub(camping)quiz gehouden. “Een goed middel voor de groepsvorming”, aldus Joke. Na bijna twee weken samen reizen kent bijna iedereen elkaar van naam en zorgen dit soort groepsmomenten voor een goede stemming.

Delphi is bekend van het Orakel van Delphi: een priesteres die in de tempel van de god Apollo woonde en toekomstvoorspellingen deed. Leiders uit die tijd namen geen enkele belangrijke staatsbeslissing zonder het Orakel te raadplegen. Tussen de overblijfselen van deze stad, die in de Griekse Oudheid gold als het centrum van de wereld, vertelt een gids over het leven daar van zo’n 2500  jaar geleden. Ook wordt de bekendste tempel van Griekenland bezocht: het Parthenon op de Akropolis in Athene.

Na de rust en ruimte van Delphi is het even wennen op de drukke stadscamping in de hoofdstad.. Voorbijrazend verkeer houdt de meeste deelnemers uit de slaap. Geert en Rina, die het dichtst bij de snelweg staan, hebben geen oog dicht gedaan: “Het lijkt wel alsof ze door je camper heen komen rijden”, zegt Geert. Gelukkig is er na Athene weer zee, strand en rust op een camping bij Epidavros. De route daar naartoe gaat via het Kanaal van Kortinthe. Dit kanaal verbindt het vasteland met het grootste schiereiland van Griekenland: de Peloponnesos. Het beroemde waterwerk is een smalle strook water, uitgehouwen uit de rotsen met een diepte van bijna tachtig meter. Een spectaculair gezicht, dus voor iedereen de moeite waard voor een korte stop.

Wiel, Nina en reisbegeleider Martin hebben elkaar gevonden in de sport. Vroeg in de ochtend, als de temperatuur het toelaat, maken ze een hardlooprondje. Ook Marlijn die in het dagelijks leven regelmatig de hardloopschoenen aantrekt, sluit zich aan. Wiel en Nina liepen in maart dit jaar nog de marathon van Tokyo; Martin heeft veel hardgelopen, maar vanwege blessuregevaar is hij het rustiger aan gaan doen. Martin: “We wandelen nu heel veel, maar ik vind het heerlijk om hier in deze omgeving in de ochtend rustig mee te rennen."

Aflevering 4 - dinsdag 18 augustus om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
De camping aan de oostkust van het schiereiland Peloponnesos leent zich uitstekend voor het ultieme vakantiegevoel: pal aan het strand met een kalme zee en een temperatuurtje van zo’n vierentwintig graden. Op de rustdag weten de deelnemers van de kampeergroep zich hier prima te amuseren dichtbij de caravans en campers. Ook Martin en Joke, de reisbegeleiders van het gezelschap, kunnen even ontspannen. De helft van de zes weken lange kampeerreis is zonder problemen verlopen. Joke: “Het gaat allemaal heel relaxed, de groep is leuk en voor ons is dit ook vakantie.”

Na de rust staan er weer voldoende activiteiten op het programma, zoals  een gezamenlijke boottocht naar het eiland Hydra. Op dit schilderachtige eiland, waar gemotoriseerd verkeer niet is toegestaan, wonen tweeduizend mensen, maar het wordt dagelijks overspoeld door evenzoveel toeristen. De bekendste inwoner was de zanger Leonard Cohen die op Hydra de inspiratie opdeed voor z’n mooiste liedjes. Jan en Lidya stuiten al slenterend op een typisch Griekse traditie: een inwoner veegt een grote stapel kapot serviesgoed bij elkaar en vertelt dat in Griekenland bij bijzondere feesten de borden na de maaltijd nog steeds als uiting van grote vreugde worden stukgegooid.

Na enkele dagen zee en strand gaat de reis verder, de bergen in. Onderweg op deze route vol haarspeldbochten vertelt Pieter over zijn werk als internationaal vrachtwagenchauffeur. Meer dan dertig jaar loste hij vrachten in Frankrijk, Duitsland en België en was daardoor van maandag tot vrijdag weg van huis.  Steffelina: “Ik stond er thuis alleen voor en sprak soms een week lang geen volwassen persoon. Eigenlijk beseffen we nu pas wat we gemist hebben.”

De route voert naar een camping aan de voet van een berg waar de stad Mistras op de flanken is opgedeeld in een boven- en een benedenstad. De Nederlandse gids Nikos Lanser leidt de groep door de smalle en steile straatjes van deze stad die in de 14e en 15e eeuw het bruisende politieke en culturele centrum was van het Byzantijnse Rijk. Toen woonden er meer dan 25.000 mensen. Mistras is nu een spookstad waar nog vijf nonnen met een tiental katten wonen in het Pantanassa klooster in de benedenstad. Joke heeft van huis een zak kattenbrokjes meegenomen om de vele zwerfkatten die in Griekenland rondlopen, af en toe een maaltje voor te zetten. De katten in het klooster weten haar te vinden.

Aflevering 5 - dinsdag 25 augustus om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
De kampeergroep reist nog steeds over het schiereiland Peloponnesos. Vanuit het binnenland gaat het weer richting zee. De route van Sparta naar de westkust bij Pylos is volgens het programmaboekje de Koninginnerit van de reis.  De tocht over bergtoppen en door rotskloven is slechts honderd kilometer, maar met auto plus caravan kost dat toch minimaal een halve dag reizen. Zonder kras of schram komen de deelnemers allemaal weer aan op de volgende camping.

Op de vrije dag in Pylos verkennen Martin en Joke de omgeving en bezoeken de watervallen van Polilimnio. Water van de Mesopotamos-rivier klettert hier vanaf dertig meter hoogte naar beneden en vormt verschillende kleine meertjes met zowel in de zomer als de winter helder, maar ijskoud water. Martin, Joke en Marlijn wagen een duik in dit afgelegen en paradijselijke stukje natuur. De volgende reisdag verhuist de groep naar een volgende camping aan zee, nog steeds aan de westkust van het schiereiland. Marlijn rijdt mee in de camperbus van Jan. De bus diende ooit als rolstoelbus voor zijn vrouw Elly.  Als gevolg van multiple sclerose belandde zij in een rolstoel. Jan was jarenlang mantelzorger voor zijn vrouw en na haar dood veranderde de bus in een camper en reist hij als alleengaande mee op groepsreizen. De tocht brengt Jan en Marlijn bij een natuurgebied waar het krioelt van de schildpadden. Jan herkent de dieren als geel- een roodwangschildpadden: thuis heeft hij in z’n tuin in de vijver al zo’n dertig jaar schildpadden met de namen Jip, Joop en Janneke. Jip en Janneke zijn geelwangen; Joop is een roodwang.

Een gezamenlijke excursie brengt de groep naar Olympia. De Nederlandse gids Saskia vertelt over deze bijzondere plek: 2500 jaar geleden herrees hier het eerste Olympische stadion waar 45.000 mensen naar de Spelen konden kijken. Winnen was toen ook van belang, want een Olympisch winnaar werd vrijgesteld van belasting betalen en kon in zijn woonplaats voor altijd en overal gratis eten en drinken. De atletiekonderdelen werden destijds niet als louter sportprestatie gezien, maar als voorbereiding op oorlog voeren. Discuswerpen, worstelen, speerwerpen: het waren vaardigheden om een goed soldaat te zijn.

Niet uit de Griekse Oudheid, maar uit de Romeinse tijd stamt een warmwaterbron die bekend staat om haar genezende werking. De openlucht modder- en zwavelpoelen zijn gratis en toegankelijk voor iedereen en een deel van de groep smeert zich vol overgave in omdat je je naar verluid na de stinkende modder tien jaar jonger voelt.

Aflevering 6 - dinsdag 1 september om 20.30 uur bij MAX op NPO 1
Het kampeergezelschap is neergestreken op een kleine, eenvoudige camping op het kleine schiereiland Lefkas aan de Griekse westkust. De badtassen worden gevuld met handdoeken en zwemkleding voor een dagje op de Ionische Zee. De Griekse kapitein van het schip de MS Christina brengt de groep naar paradijselijke eilandjes. Vanaf het schip duiken de meeste deelnemers het helderblauwe water in en worden na de verfrissende duik getrakteerd op een Griekse maaltijd aan boord, gemaakt door de zesentachtigjarige moeder van de kapitein.

Op de vrije dag gaat Marlijn met Gea en Jan mee naar het meest zuidelijke puntje van Lefkas. Een vuurtoren staat daar op een witte klif van zestig meter hoogte. Het schiereiland dankt zijn naam aan deze spectaculaire witte krijtrotsen. Lefkas (Lefkatas) betekent: witte kaap. Gea en Jan hadden zeven jaar geleden niet kunnen bedenken dat ze ooit nog zo’n reis zouden maken samen. Gea werd toen getroffen door een herseninfarct en raakte haar spraak volledig kwijt. Na een langdurige revalidatie waar praten weer langzaam terugkwam, besloten ze een camper te kopen. “Het is een tweede kans”, zegt Gea. En hoewel niet alles meer lukt zoals het vroeger ging, is hun levensmotto geworden: “We kijken naar wat we nog wél kunnen in plaats van wat we niet kunnen.”

Op de camping wordt er ondertussen geraspt, gesneden en gehakt, want er staat een hapjesdag op stapel. Iedereen maakt een klein gerecht voor een grote gezamenlijke maaltijd. De hapjesdag is een jaarlijks terugkerende traditie op de groepskampeerreis en ieder jaar weer toveren de deelnemers een uitgebreid buffet uit de caravans en campers. De worstenbroodjes van Adri, de zalmwraps van Lidya, de Griekse courgettekoekjes van Rina, de watermeloen van Jan: aan lange tafels onder de bomen geniet de groep van elkaars ’kookkunsten.

Na Lefkas gaat de reis verder noordwaarts en strijkt het gezelschap neer op een camping dichtbij de havenstad Igoemenitsa. Vanaf de camping is af en toe het gebrul van motoren te horen. Uit alle Europese landen komen zo’n vijfduizend Hell’s Angels vlakbij de camping bij elkaar om hun jaarlijkse festival te bezoeken.